{"id":4537,"date":"2021-01-27T09:15:07","date_gmt":"2021-01-27T09:15:07","guid":{"rendered":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/?p=4537"},"modified":"2021-01-27T09:22:46","modified_gmt":"2021-01-27T09:22:46","slug":"miedzynarodowy-dzien-pamieci-o-ofiarach-holokaustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gbp.rojewo.pl\/?p=4537","title":{"rendered":"Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci o Ofiarach Holokaustu"},"content":{"rendered":"
\n

Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci o Ofiarach Holokaustu<\/span><\/h1>\n
\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0 Auschwitz – niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i o\u015brodek zag\u0142ady – sta\u0142 si\u0119 mi\u0119dzynarodowym symbolem. Rocznic\u0119 jego wyzwolenia, 27 stycznia, Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych ustanowi\u0142a Mi\u0119dzynarodowym Dniem Pami\u0119ci o Ofiarach Holokaustu.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

W Auschwitz byli wi\u0119zieni i mordowani obywatele niemal wszystkich kraj\u00f3w Europy okupowanych przez Niemc\u00f3w, w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci \u017bydzi. Ponad 1,1 mln\u00a0os\u00f3b nie doczeka\u0142o wolno\u015bci. Zgin\u0119li w najwi\u0119kszej z hitlerowskich fabryk \u015bmierci.<\/p>\n

Mimo, \u017ce wiele ofiar Zag\u0142ady nie ma nawet w\u0142asnych grob\u00f3w, pami\u0119\u0107 o nich trwa przekazywana przez ludzi, miejsca upami\u0119tnienia i instytucje. Z okazji Mi\u0119dzynarodowego Dnia Pami\u0119ci o Ofiarach Holokaustu prezentujemy posta\u0107 Ireny Sendlerowej -Sprawiedliwej W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata.
\n<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

Irena Sendlerowa\u00a0 tytu\u0142 ten otrzyma\u0142a za zas\u0142ugi z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej \u2013 dzia\u0142aj\u0105c w konspiracji, tak\u017ce w strukturach Rady Pomocy \u017bydom \u201e\u017begota\u201d, prowadzi\u0142a akcj\u0119 ratowania dzieci \u017cydowskich z getta warszawskiego. Wraz z grup\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowniczek, uda\u0142o jej si\u0119 ocali\u0107 kilkaset dzieci.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201eWychowana by\u0142am w duchu, \u017ce oboj\u0119tna jest sprawa religii, narodu, przynale\u017cno\u015bci do jakiej\u015b rasy \u2013 wa\u017cny jest cz\u0142owiek!\u201d<\/strong> \u2013 pisa\u0142a w \u017cyciorysie Irena Sendlerowa.<\/p>\n

Irena Sendlerowa z d. Krzy\u017canowska urodzi\u0142a si\u0119 15 lutego 1910 r. w Warszawie. Dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142a w Otwocku, gdzie jej ojciec, Stanis\u0142aw Henryk Krzy\u017canowski, lekarz, by\u0142 dyrektorem sanatorium. Studia na Uniwersytecie Warszawskim podj\u0119\u0142a w 1928 roku. Podczas nauki wst\u0105pi\u0142a do Zwi\u0105zku Polskiej M\u0142odzie\u017cy Demokratycznej. Studiowa\u0142a z przerwami prawo i polonistyk\u0119, \u017cadnego z kierunk\u00f3w nie uko\u0144czy\u0142a. Nied\u0142ugo przed wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej przygotowa\u0142a prac\u0119 magistersk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Elizie Orzeszkowej a jej obron\u0119 \u2013 prawdopodobnie \u2013 planowa\u0142a na jesie\u0144 1939 roku.\u00a0W 1931 r. po\u015blubi\u0142a Mieczys\u0142awa Sendlera, asystenta na wydziale filologii klasycznej UW. Oficer kampanii wrze\u015bniowej sp\u0119dzi\u0142 w niemieckim obozie jenieckim w Woldenbergu pi\u0119\u0107 i p\u00f3\u0142 roku.<\/p>\n

\u017bycie zawodowe rozpocz\u0119\u0142a Sendlerowa w 1932 r. podejmuj\u0105c prac\u0119 w dziale prawnym Sekcji Pomocy Matce i Dziecku przy Wolnej Wszechnicy Polskiej. Pe\u0142ni\u0142a jednocze\u015bnie funkcj\u0119 pracowniczki socjalnej, psychoterapeutki i \u2013 powiedzieliby\u015bmy dzi\u015b \u2013 edukatorki seksualnej. Kiedy w 1935 r. sekcj\u0119 zlikwidowano, dosta\u0142a etat w Wydziale Opieki Spo\u0142ecznej i Zdrowia Publicznego Zarz\u0105du m.st. Warszawy. Tam zasta\u0142a j\u0105 wojna.<\/p>\n

W kr\u00f3tkim czasie po wej\u015bciu Niemc\u00f3w do Polski, razem z kole\u017cankami z Wydzia\u0142u Jadwig\u0105 Piotrowsk\u0105, Iren\u0105 Schultz i Jadwig\u0105 Deneko, zacz\u0119\u0142y organizowa\u0107 pomoc dla \u017byd\u00f3w.<\/p>\n

W o\u015bwiadczeniu dla Instytutu Yad Vashem zapisa\u0142a: \u201ePodstawow\u0105 pomoc\u0105 w opiece spo\u0142ecznej by\u0142 wywiad \u015brodowiskowy. A wi\u0119c fa\u0142szowa\u0142y\u015bmy wywiady \u2013 tzn. podstawia\u0142o si\u0119 zmy\u015blone nazwiska i w ten spos\u00f3b zdobywa\u0142y\u015bmy pieni\u0105dze, produkty \u017cywno\u015bciowe, odzie\u017c\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po 16 listopada 1940 r., kiedy Niemcy zamkn\u0119li getto warszawskie, Sendlerowa wchodzi\u0142a na jego teren dzi\u0119ki przepustce wydanej przez dyrektora Miejskich Zak\u0142ad\u00f3w Sanitarnych, Juliusza Majkowskiego. Jej dzia\u0142ania w tym czasie mia\u0142y charakter indywidualny. Odwiedza\u0142a przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych. Dostarcza\u0142a \u017cywno\u015b\u0107, lekarstwa, pomaga\u0142a w wyprzedawaniu dobytku. Z czasem zacz\u0119\u0142a pomaga\u0107 przy organizacji zaj\u0119\u0107 dla dzieci, koncert\u00f3w.<\/p>\n

\u201eWi\u0119kszo\u015b\u0107 opiekunek spo\u0142ecznych mia\u0142a przepustki, ale dzieci z getta wyprowadza\u0142y tylko incydentalnie. Opiekunki w wi\u0119kszo\u015bci podejmowa\u0142y prac\u0119 po wyprowadzeniu dzieci lub doros\u0142ych z getta\u201d, \u015bwiadczy\u0142a Jadwiga Piotrowska.<\/p>\n

\u201eW ci\u0105gu okresu 1940\u20131942 umie\u015bci\u0142y\u015bmy po stronie polskiej kilkana\u015bcie niemowl\u0105t \u017cydowskich w wieku do I roku<\/strong><\/em>\u201d, wspomina\u0142a Sendlerowa. Prawdopodobnie jeszcze przed 22 lipca 1942 r.\u00a0\u2013 rozpocz\u0119ciem przez Niemc\u00f3w akcji likwidacyjnej w getcie warszawskim\u00a0\u2013 poszukiwa\u0142a finansowych \u015brodk\u00f3w na ratowanie dzieci \u017cydowskich. Po rozpocz\u0119ciu akcji jej przepustka nadal by\u0142a wa\u017cna.<\/p>\n

Najpewniej w styczniu 1943 r. nawi\u0105za\u0142a kontakt z Julianem Grobelnym \u201eTrojanem\u201d, prezesem Rady Pomocy \u017bydom \u201e\u017begota\u201d. W\u0142\u0105czenie si\u0119 w struktur\u0119 tej konspiracyjnej polsko-\u017cydowskiej organizacji umo\u017cliwi\u0142o po\u0142\u0105czenie wysi\u0142k\u00f3w pracownic Wydzia\u0142u Opieki. Przyj\u0119\u0142a pseudonim\u00a0\u201eJolanta\u201d. Przekazywa\u0142a pieni\u0105dze podopiecznym, wyszukiwa\u0142a bezpieczne do ukrywania si\u0119 lokale.<\/p>\n

W sierpniu 1943 r. Sendlerowa wesz\u0142a w sk\u0142ad powo\u0142anego przy \u201e\u017begocie\u201d referatu dzieci\u0119cego. We wrze\u015bniu przej\u0119\u0142a jednostk\u0119 od kieruj\u0105cej ni\u0105 Aleksandry Dargielowej.<\/p>\n

Kilkana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej aresztowa\u0142o j\u0105 gestapo. Z wi\u0119zienia na Pawiaku wydosta\u0142a si\u0119 dzi\u0119ki finansowemu wsparciu Rady \u2013 akcj\u0119 uwolnienia przeprowadzi\u0142a znajoma z Wydzia\u0142u Opieki,\u00a0Maria Palester. Sta\u0142a si\u0119 Klar\u0105 D\u0105browsk\u0105, zmienia\u0142a miejsca zamieszkania i kontynuowa\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z \u201e\u017begot\u0105\u201d.<\/p>\n

Powstanie warszawskie zasta\u0142o j\u0105 u pa\u0144stwa Palestr\u00f3w w dzielnicy Mokot\u00f3w.\u00a0Do wrze\u015bnia s\u0142u\u017cy\u0142a jako piel\u0119gniarka w punkcie sanitarnym przy ulicy Fa\u0142ata. Pod nazwiskiem Zgrzembski ukrywa\u0142 si\u0119 z Sendlerow\u0105 kolejny jej m\u0105\u017c, Adam Celnikier, kt\u00f3rego wcze\u015bniej wspomaga\u0142a w getcie. Ca\u0142\u0105 grup\u0105 unikn\u0119li obozu w Pruszkowie i trafili na Ok\u0119cie, gdzie wsp\u00f3\u0142tworzyli punkt szpitalny.<\/p>\n

Kilka powojennych lat pomieszkiwa\u0142y z ni\u0105 ocala\u0142e dziewczynki Irena Wojdowska i Teresa Tucholska. Rozsta\u0142a si\u0119 z Mieczys\u0142awem Sendlerem, po latach ponownie si\u0119 zeszli. Urodzi\u0142a dw\u00f3ch syn\u00f3w i c\u00f3rk\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/h2>\n

Jeden z ch\u0142opc\u00f3w zmar\u0142 nied\u0142ugo po urodzeniu, drugi chorowa\u0142 na serce i odszed\u0142 przedwcze\u015bnie w latach 90. XX wieku.<\/p>\n

Kontynuowa\u0142a prace w Wydziale Opieki Spo\u0142ecznej. Anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w dzia\u0142ania spo\u0142eczne i edukacj\u0119. Dzia\u0142a\u0142a w Lidze Kobiet, w Sto\u0142ecznej Radzie Narodowej przewodniczy\u0142a komisjom do spraw wd\u00f3w i sierot oraz zdrowia. Nale\u017ca\u0142a do Og\u00f3lnopolskiej Ligi do Walki z Rasizmem, za\u0142o\u017conej przez dzia\u0142aczy \u201e\u017begoty\u201d: Arczy\u0144skiego, Bermana, Reka i Bartoszewskiego, oraz do warszawskiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci i Towarzystwa Szko\u0142y \u015awieckiej.<\/p>\n

W 1947 r. wst\u0105pi\u0142a do Polskiej Partii Robotniczej i wesz\u0142a w sk\u0142ad w\u0142adz partyjnych jako cz\u0142onkini Sekcji Opieki Spo\u0142ecznej przy Wydziale Socjalno-Zawodowym Komitetu Centralnego Polskiej Partii Robotniczej. W 1948 r. zosta\u0142a cz\u0142onkini\u0105 Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, dzia\u0142a\u0142a w Ministerstwach O\u015bwiaty i Zdrowia. W 1950 r., usuni\u0119ta ze stanowiska naczelniczki Wydzia\u0142u Opieki Spo\u0142ecznej Zarz\u0105du Miasta, obj\u0119\u0142a funkcj\u0119 kierowniczki wydzia\u0142u socjalnego w Zwi\u0105zku Inwalid\u00f3w, kilkana\u015bcie lat \u2013 do otrzymania renty w latach 60., o kt\u00f3r\u0105 postara\u0142a si\u0119 w zwi\u0105zku z chorob\u0105 serca \u2013 kierowa\u0142a technikami dla pracownik\u00f3w medycznych.<\/p>\n

Z relacji c\u00f3rki, Janiny Zgrzembskiej, wynika, \u017ce po 1956 roku, na fali antysemickich nastroj\u00f3w w Polsce, rozwa\u017ca\u0142a wyjazd do Izraela. Podczas antysemickiej kampanii w marcu 1968 r. rozmawia\u0142a z Jadwig\u0105 Piotrowsk\u0105 o tworzeniu \u201enowej \u00bb\u017begoty\u00ab\u201d.<\/p>\n

W 1946 r. otrzyma\u0142a Z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi za ratowanie \u017byd\u00f3w w czasie okupacji \u2013 pierwsze z wielu odznacze\u0144 przyznanych po wojnie. Instytut Yad Vashem w Jerozolimie uhonorowa\u0142 j\u0105 tytu\u0142em Sprawiedliwej w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata w 1965 roku. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, w 1983 r., podczas wizyty w Izraelu, zasadzi\u0142a drzewko oliwne w Ogrodzie Sprawiedliwych:<\/p>\n

\u201eDrzewko na g\u00f3rze w Jerozolimie to nawet co\u015b wi\u0119cej ni\u017c pomnik. Pomnik bowiem mo\u017cna by zniszczy\u0107, a Drzewko Pami\u0119ci b\u0119dzie zawsze ros\u0142o\u201d.<\/p>\n

Irena Sendlerowa zmar\u0142a 12 maja 2008 r. w wieku 98 lat.<\/p>\n