{"id":4253,"date":"2020-11-26T10:42:53","date_gmt":"2020-11-26T10:42:53","guid":{"rendered":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/?p=4253"},"modified":"2020-11-26T07:28:28","modified_gmt":"2020-11-26T07:28:28","slug":"wspomnienie-adama-mickiewicza-w-165-rocznice-smierci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gbp.rojewo.pl\/?p=4253","title":{"rendered":"Wspomnienie Adama Mickiewicza w 165 rocznic\u0119 \u015bmierci"},"content":{"rendered":"
\n

165 rocznica \u015bmierci Adama Mickiewicza<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Adam Bernard Mickiewicz<\/strong>\u00a0urodzi\u0142 si\u0119 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu ko\u0142o Nowogr\u00f3dka.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/div>\n

\"\"<\/p>\n

Pochodzi\u0142 z drobnej szlachty herbu Poraj, a jego ojciec by\u0142 adwokatem. Matka Barbara z rodu Majewskich. Adam Mickiewicz uczy\u0142 si\u0119 w szkole dominikan\u00f3w w Nowogr\u00f3dku, a p\u00f3\u017aniej na uniwersytecie w Wilnie, gdzie przygotowywa\u0142 si\u0119 do bycia nauczycielem. M\u0142odszy brat poety, Aleksander Mickiewicz, tak przedstawia\u0142 okoliczno\u015bci zwi\u0105zane z narodzinami przysz\u0142ego poety: \u201eDla Adama w Zaosiu szlachcianka Mo\u0142odecka; ona, chc\u0105c Adama przeznaczy\u0107 na rozumnego, u\u017cy\u0142a ksi\u0105\u017cki, na kt\u00f3rej uci\u0119\u0142a p\u0119pek dziecka”<\/em>. To uci\u0119cie p\u0119powiny wykonane na ksi\u0105\u017cce mia\u0142o by\u0107 zapowiedzi\u0105, \u017ce dziecko wyro\u015bnie na m\u0105drego i s\u0142awnego cz\u0142owieka.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d znacz\u0105cych wydarze\u0144 z wczesnego dzieci\u0144stwa Adama Mickiewicza odnotowuje si\u0119 jego powa\u017cny upadek z okna. Z niejasnego opisu tego wydarzenia mo\u017cemy wnioskowa\u0107, \u017ce ch\u0142opiec by\u0142 nieprzytomny lub, jak uwa\u017caj\u0105 niekt\u00f3rzy, prze\u017cy\u0142 nawet \u015bmier\u0107 kliniczn\u0105. Nasz wieszcz narodowy \u017cy\u0142 w przekonaniu, \u017ce powierzenie przez matk\u0119 jego ocalenia opiece Matce Boskiej Ostrobramskiej przywr\u00f3ci\u0142o mu \u017cycie.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W 1818 r. Adam Mickiewicz wraz z Tomaszem Zanem odwiedzi\u0142 dom Wereszczak\u00f3w w Tuhanowiczach. Ze wzgl\u0119du na trudn\u0105 sytuacj\u0119 materialn\u0105 Mickiewicza, zamo\u017cni rodzice panny wymogli na niej \u015blub z hrabi\u0105 Wawrzy\u0144cem Puttkamerem z Bolcienik, lepiej sytuowanym kandydatem. Niespe\u0142niona mi\u0142o\u015b\u0107 do Maryli, kt\u00f3ra by\u0142a idea\u0142em jego m\u0142odzie\u0144czych mi\u0142o\u015bci, zaowocowa\u0142a m.in. wierszami: \u201e\u015awitezianka” i \u201eDo M…”. M\u0105\u017c Maryli i jej bracia byli masonami, prawdopodobnie nale\u017c\u0105cymi do Lo\u017cy Wile\u0144skiej. Dzi\u0119ki nim Mickiewicz spotka\u0142 w Wilnie malarza J\u00f3zefa Oleszkiewicza, mistrza Lo\u017cy Petersburskiej, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 poet\u0119 w tajniki filozofii wolnomularskiej, opieraj\u0105cej si\u0119 na tajemnej wiedzy kabalistycznej i maj\u0105cej swe korzenie w judaizmie. Oko\u0142o roku 1820 Mickiewicz, dzi\u0119ki protekcji Oleszkiewicza, sta\u0142 si\u0119 cz\u0142onkiem Lo\u017cy Wile\u0144skiej. W 1824 r. uzyska\u0142 stopie\u0144 czeladnika i w zasadzie na tym sko\u0144czy\u0142a si\u0119 jego kariera w bractwie wolnomularskim.<\/p>\n

Osoba mistrza Oleszkiewicza pos\u0142u\u017cy\u0142a Mickiewiczowi do stworzenia w II cz\u0119\u015bci \u201eDziad\u00f3w” postaci Gu\u015blarza, przewodnicz\u0105cego ludowemu obrz\u0119dowi Dziad\u00f3w.<\/p>\n

Inn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 wieszcza by\u0142a Henrietta Ewa Ankwicz\u00f3wna, u kt\u00f3rej bywa\u0142 w Rzymie i kt\u00f3ra by\u0142a jego przewodnikiem po zabytkach Wiecznego Miasta. Kres znajomo\u015bci po\u0142o\u017cy\u0142 jednak ojciec panny, kt\u00f3ry uzna\u0142, \u017ce m\u0142ody poeta nie jest odpowiednim kandydatem na zi\u0119cia. Uznaje si\u0119 Ankwicz\u00f3wna to pierwowz\u00f3r Ewy Horeszk\u00f3wny z „Pana Tadeusza”, kt\u00f3rej r\u0119ki odmawia Jackowi Soplicy jej ojciec \u2013 Stolnik, a tak\u017ce Ewy z III cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w.<\/p>\n

Mickiewicz uko\u0144czy\u0142 studia w 1819 roku. Jeszcze w trakcie studi\u00f3w by\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli Towarzystwa Filomat\u00f3w. W tym samym roku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 jako nauczyciel w gimnazjum w Kownie. Uczy\u0142 literatury, historii i prawa.<\/p>\n

W listopadzie 1823 roku poeta zosta\u0142 aresztowany za dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Stowarzyszeniu Filomat\u00f3w i uwi\u0119ziony w klasztorze bazylian\u00f3w w Wilnie. Za udzia\u0142 w tajnych m\u0142odzie\u017cowych organizacjach zosta\u0142 skazany na zes\u0142anie w g\u0142\u0105b Rosji, gdzie mia\u0142 uczy\u0107. W 1824 roku opu\u015bci\u0142 Litw\u0119. Przebywa\u0142 w Petersburgu, Odessie, Moskwie oraz na Krymie. Pozna\u0142 m.in. Aleksandra Puszkina i rosyjsk\u0105 elit\u0119 literack\u0105.<\/p>\n

W 1829 roku Adam Mickiewicz wyjecha\u0142 z Rosji i podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Europie: odwiedzi\u0142 Niemcy (go\u015bci m.in. u Goethego), W\u0142ochy, Szwajcari\u0119. W 1831 roku planowa\u0142 z Wielkopolski przedosta\u0107 si\u0119 do ogarni\u0119tego powstaniem listopadowym Kr\u00f3lestwa Polskiego, ostatecznie jednak zosta\u0142 w Dre\u017anie, sk\u0105d uda\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca i tu osiad\u0142 na sta\u0142e. Podaje si\u0119, \u017ce odczuwa\u0142 ogromn\u0105 traum\u0119 z powodu nieuczestniczenia w powstaniu, czego \u015blady mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w III cz\u0119\u015bci \u201eDziad\u00f3w\u201d.<\/p>\n

W Pary\u017cu Adam Mickiewicz zosta\u0142 cz\u0142onkiem Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z dzia\u0142aczami emigracyjnymi, pisa\u0142 artyku\u0142y i wyk\u0142ada\u0142 (obj\u0105\u0142 katedr\u0119 literatury \u0142aci\u0144skiej na uniwersytecie w Lozannie, a w 1840 roku w\u00f3ci\u0142 do Pary\u017ca i obj\u0105\u0142 tu katedr\u0119 literatury s\u0142owia\u0144skiej w Coll\u00e8ge de France). W czasie Wiosny Lud\u00f3w utworzy\u0142 we W\u0142oszech legion polski. W 1849 roku wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Trybun\u0119 Lud\u00f3w, a rok p\u00f3\u017aniej obj\u0105\u0142 posad\u0119 w Bibliotece Arsena\u0142u.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rkps 725, Adam Mickiewicz – Jamby powszechne – cd. (1819)<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rkps 728, Adam Mickiewicz, wiersz Romantyczno\u015b\u0107 (1821)<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rkps 733, Adam Mickiewicz, list do Marii z Wereszczak\u00f3w Putkamerowej (strona druga)<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

R\u0119kopis\u00a0Pana Tadeusza\u00a0w zbiorach\u00a0Ossolineum\u00a0we\u00a0Wroc\u0142awiu<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Oda do m\u0142odo\u015bci\u00a0\u2013 r\u0119kopis z 1820<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

22 lipca 1834 r. w Pary\u017cu o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Celin\u0105 Szymanowsk\u0105, c\u00f3rk\u0105 J\u00f3zefa Szymanowskiego i Marii, znanej i znakomitej pianistki i kompozytorki, pochodz\u0105cej z neofickiej rodziny Wo\u0142owskich. Warto nadmieni\u0107, \u017ce w styczniu 1827 r. w Teatrze Narodowym w Warszawie przys\u0142uchiwa\u0142 si\u0119 z podziwem koncertom Marii 17-letni Fryderyk Chopin. Te\u015bciowa poety by\u0142a naprawd\u0119 gwiazd\u0105 swojej epoki, podziwian\u0105 przez najs\u0142awniejszych artyst\u00f3w romantyzmu, w tym mi\u0119dzy innymi samego Ludwiga van Beethovena. Zachwycony kunsztem pianistycznym Marii niemiecki poeta Johann Wolfgang von Goethe nazwa\u0142 j\u0105: \u201eczarown\u0105 i wszechmog\u0105c\u0105 w kr\u00f3lestwie d\u017awi\u0119k\u00f3w”. W uznaniu napisa\u0142 nawet dla niej wiersz \u201ePojednanie”. W przeciwie\u0144stwie do swej matki Celina Mickiewicz by\u0142a nielubiana przez polskie \u015brodowisko emigracyjne.<\/p>\n

Adam i Celina doczekali si\u0119 sze\u015bciorga dzieci. Nie by\u0142o to jednak szcz\u0119\u015bliwe ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Ka\u017cdy kolejny por\u00f3d \u017cona poety przyp\u0142aca\u0142a pogarszaj\u0105cym si\u0119 stanem psychicznym. Przybra\u0142 on wkr\u00f3tce posta\u0107 choroby psychicznej, przejawiaj\u0105cej si\u0119 natr\u0119ctwami i obsesjami. Od 1838 r. Celina wmawia\u0142a otoczeniu, \u017ce jest Matk\u0105 Bosk\u0105 maj\u0105c\u0105 moc uzdrawiania chorych i rozci\u0105gaj\u0105c\u0105 swe opieku\u0144cze skrzyd\u0142a nad emigracj\u0105 i… \u017bydami.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 jej przodk\u00f3w nale\u017ca\u0142a do za\u0142o\u017conej przez Jakuba Franka w drugiej po\u0142owie XVIII w. \u017cydowskiej grupy religijnej, kt\u00f3r\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 diaspory \u017cydowskiej uznawa\u0142a za heretyck\u0105 sekt\u0119. To pochodzenie wyzwala\u0142o w Celinie poczucie ni\u017cszo\u015bci wobec m\u0119\u017ca. Kompleks by\u0142 tak silny, \u017ce wszystkie nielubiane przez siebie osoby nazywa\u0142a \u201e\u017cydami”.<\/p>\n

Leczenie w szpitalu nie przynios\u0142o rezultat\u00f3w. Kobieta coraz cz\u0119\u015bciej przejawia\u0142a objawy choroby psychicznej. Za\u0142amany poeta zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 o pomoc do Andrzeja Towia\u0144skiego, kt\u00f3rego uznawa\u0142 za \u201eproroka” i uzdrowiciela. Towia\u0144ski zabra\u0142 Celin\u0119 do swojego domu, gdzie \u201ewyleczy\u0142” j\u0105 z \u201ebycia” Matk\u0105 Bosk\u0105 poprzez wm\u00f3wienie, \u017ce jest jednym z wybranych Duch\u00f3w Izraela. Prze\u0142ama\u0142 w ten spos\u00f3b jej kompleks \u201e\u017cydowskiego pochodzenia”, utwierdzaj\u0105c jednocze\u015bnie w przekonaniu, \u017ce pochodzenie \u017cydowskie w sz\u00f3stym wcieleniu stawia j\u0105 wy\u017cej od m\u0119\u017ca.<\/p>\n

Si\u0142a sugestii Towia\u0144skiego zrobi\u0142a swoje i jak napisa\u0142 Bohdan Urbankowski: \u201eCelina nie zosta\u0142a do ko\u0144ca uleczona, zosta\u0142a jednak w\u0142\u0105czona w \u017cycie wsp\u00f3lnoty, w kt\u00f3rej egzaltacja i religijne fantazje by\u0142y norm\u0105. Zosta\u0142a jedn\u0105 z najbardziej aktywnych si\u00f3str, dzi\u015b powiedzieliby\u015bmy liderk\u0105 tego religijno-feministycznego ruchu. Zyska\u0142a poczucie sensu \u017cycia i utopi\u0142a swe indywidualne szale\u0144stwo w zbiorowym”.<\/p>\n

Rzekome wyleczenie Celiny wepchn\u0119\u0142o Adama Mickiewicza w obj\u0119cia sekty \u201eproroka” Towia\u0144skiego. Mia\u0142o to mie\u0107 destrukcyjny wp\u0142yw na jego zdrowie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Przyby\u0142y w 1841 r. z Litwy Andrzej Towia\u0144ski stworzy\u0142 pewien rodzaj grupy wyznaniowej o mesjanistyczno-narodowym charakterze. Opiera\u0142a si\u0119 ona na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce g\u0142\u00f3wnie Polacy, Francuzi i \u017bydzi maj\u0105 szczeg\u00f3lne pos\u0142annictwo w g\u0142oszeniu zasad ewangelicznych w\u015br\u00f3d narod\u00f3w \u015bwiata. Towia\u0144czycy otoczyli kultem posta\u0107 Napoleona, kt\u00f3rego niedoko\u0144czone dzie\u0142o \u201edemokratyzacji” \u015bwiata zobowi\u0105zali si\u0119 kontynuowa\u0107.<\/p>\n

Towia\u0144ski jako pierwszy w historii nazwa\u0142 nar\u00f3d \u017cydowski \u201estarszymi bra\u0107mi”, co umieszczone zosta\u0142o przez Mickiewicza w \u201eSk\u0142adzie zasad”. W wieku XX nazwa ta zostanie u\u017cyta przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II na gruncie pojednawczego dialogu Ko\u015bcio\u0142a katolickiego z narodem \u017cydowskim.<\/p>\n

Znajomo\u015b\u0107 Mickiewicza z mitomanem Towia\u0144skim i jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 w sekcie przyczyni\u0142a si\u0119 do ko\u0144ca tw\u00f3rczo\u015bci popadaj\u0105cego w ob\u0142\u0119d mistycyzmu narodowego poety. Ostatnie lata \u017cycia Mickiewicza zamieni\u0142y si\u0119 w gonienie za utopijn\u0105 wizj\u0105, kt\u00f3rej zwie\u0144czeniem mia\u0142a by\u0107 fantasmagoryczna pr\u00f3ba stworzenia legionu polskiego i \u017cydowskiego.<\/p>\n

W 1855 roku Celina umiera, a Mickiewicz zostawia nieletnie dzieci w Pary\u017cu i jedzie do Konstantynopola. Zabiega o stworzenie oddzia\u0142\u00f3w polskich, kozackich i \u017cydowskich do walki z carsk\u0105 Rosj\u0105. Tu\u00a0 nagle umiera 26 listopada 1855 roku.\u00a0 W oficjalnym \u015bwiadectwie zgonu jako przyczyn\u0119 \u015bmierci podaje si\u0119 wylew krwi do m\u00f3zgu, jednak w kr\u0105\u017c\u0105cych teoriach spiskowych m\u00f3wiono o otruciu arszenikiem. Ostatnie s\u0142owa, jakie wypowiedzia\u0142 do przyjaciela Bednarczyka, brzmia\u0142y: „Powiedz tylko dzieciom, niech si\u0119 kochaj\u0105. Zawsze”.Po kilku miesi\u0105cach jego cia\u0142o zosta\u0142o przetransportowane z Konstantynopola do Francji i pochowane na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W 1890 roku zw\u0142oki poety zosta\u0142y przeniesione na Wawel.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Pochylaj\u0105c si\u0119 dzi\u015b nad wspomnieniem wybitnego artysty, przypomnijmy genialn\u0105 aran\u017cacj\u0119 fragmentu „Pana Tadeusza<\/em>” w muzycznym wykonaniu A.M. Jopek i M.\u017bebrowskiego.<\/p>\n

Muzyka Wojciech Kilar.<\/p>\n