{"id":4497,"date":"2021-01-25T09:36:16","date_gmt":"2021-01-25T09:36:16","guid":{"rendered":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/?p=4497"},"modified":"2021-01-25T10:08:31","modified_gmt":"2021-01-25T10:08:31","slug":"liszkowo-xix-w","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/?p=4497","title":{"rendered":"Liszkowo XIX w."},"content":{"rendered":"
\n

Lischkowo<\/h2>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
\n

Historia<\/h3>\n

Dw\u00f3r z XIX w. Liszkowo by\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 dziedziczn\u0105 Jakuba Niemojewskiego (brat Jana z Niemojewa). W 1565 r. zawarta zosta\u0142a tu unia kalwin\u00f3w kujawskich z bra\u0107mi czeskimi. Klucz maj\u0105tk\u00f3w w Liszkowie w 2 po\u0142. XIX w. posiada\u0142 powierzchni\u0119 4696 m\u00f3rg do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y folwarki: Wola, Budziaki, Wiesenvorwerk; Liszkowskie ol\u0119dry (niem. Bergbruch). W tym czasie w Liszkowie funkcjonowa\u0142a gorzelnia kt\u00f3rej w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 J. Hoppe. W po\u0142. XIX w. w Liszkowie by\u0142o 17 dom\u00f3w, 227 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 99 ewangelik\u00f3w i 178 katolik\u00f3w. W og\u00f3lnej liczbie mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142o 113 analfabet\u00f3w. Ok. 1925 r. we wsi mieszka\u0142y 524 osoby. Pierwszym w\u0142a\u015bcicielem z rodziny Schwarz\u00f3w by\u0142 w latach 1884 – 1900 Heinrich Schwarz. Nast\u0119pnie w latach 1907 – 1916 maj\u0105tek nale\u017ca\u0142 do Ferdinanda Schwarza. Po nim odziedziczy\u0142 Liszkowo jego syn Henryk (1917 – 1921). W latach 1921 – 1931 dobra przej\u015bciowo nale\u017ca\u0142y pocz\u0105tkowo do Skarbu Pa\u0144stwa Pruskiego, nast\u0119pnie do Skarbu Pa\u0144stwa Polskiego. Od 1932 r. do 1943 r. Liszkowo wraz z pa\u0142acem przej\u0119\u0142a ponownie rodzina Schwarz\u00f3w. Maj\u0105tek liczy\u0142 1256ha. W\u0142a\u015bcicielk\u0105 d\u00f3br by\u0142a Ma\u0142gorzata von Schwarz i jej syn Ernest. Ok. 1936 r. pa\u0142ac zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo spalony, odbudowano go w ca\u0142o\u015bci przed 1939 r., jednak ju\u017c bez ozdobnych wie\u017c, widocznych na zdj\u0119ciu. W 1946 r. Liszkowo przesz\u0142o na w\u0142asno\u015b\u0107 Skarbu Pa\u0144stwa Polskiego. Przebudowano wn\u0119trze pa\u0142acu adoptuj\u0105c go na mieszkania dla 10 rodzin, kt\u00f3re zosta\u0142y wykwaterowane w 1950 r. W latach 70-tych pa\u0142ac s\u0142u\u017cy\u0142 jako dom kolonijny Huty Irena w Inowroc\u0142awiu. P\u00f3\u017aniej pozostawiony bez dozoru, zacz\u0105\u0142 popada\u0107 w ruin\u0119 i w 1986 r. zosta\u0142 rozebrany.<\/p>\n

Za zdj\u0119cie archiwalne serdecznie dzi\u0119kujemy pa\u0144stwu Irenie i Eugeniuszowi Adamskim ze Z\u0142otnik Kujawskich.<\/p>\n<\/div>\n

Monumentalny pa\u0142ac neoklasycystyczny, wybudowany na planie prostok\u0105ta, dwukondygnacyjny, nakryty mansardowym dachem. W osi wej\u015bciowej, od zachodu, istnia\u0142 portyk kolumnowy w wielkim porz\u0105dku podtrzymuj\u0105cy balkon. W fasadzie (od str. wschodniej) centralnie umieszczony 6-kolumnowy portyk d\u017awigaj\u0105cy balkon. Nad nim niewielka dwuosiowa facjatka, a po jej bokach dwie lukarny. Po bokach korpusu znajdowa\u0142y si\u0119 dwie 4-kondygnacyjne wie\u017cyczki nakryte szpiczastymi he\u0142mami. Rozebrany na materia\u0142y budowlane w latach 80-tych XX w.<\/div>\n
\n

Park<\/h3>\n

Park z po\u0142owy XIX w. o bogatym i zr\u00f3\u017cnicowanym drzewostanie. Ro\u015bnie tu wiele okaz\u00f3w drzew, tak\u017ce o wymiarach zbli\u017conych do pomnikowych, oraz pomniki przyrody podlegaj\u0105ce \u015bcis\u0142ej ochronie – lipa drobnolistna o obw. w pier\u015bnicy 380cm, grupa 13 lip drobnolistnych o obwodach powy\u017cej 230cm, dwa d\u0119by szypu\u0142kowe o obw. 330 i 350cm, dwie robinie grochodrzew o obw. 300 i 340cm, jesion wynios\u0142y o obw. 260cm. W parku znajdowa\u0142y si\u0119 mogi\u0142y dawnych w\u0142a\u015bcicieli, po kt\u00f3rych pozosta\u0142y jedynie wg\u0142\u0119bienia terenu.
\nPark ten (wg analizy SWOT Urz\u0119du Gminy w Rojewie) podobno jest wpisany do rejestru park\u00f3w zabytkowych.<\/p>\n<\/div>\n

<\/div>\n
\n

W miejscu dawnego pa\u0142acu znajduj\u0105 si\u0119 parkingi miejscowej gazowni.<\/p>\n

<\/h3>\n<\/div>\n
\"\"<\/div>\n
\n

tekst: Marek Kujawa<\/p>\n<\/div>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: www.polskiezabytki.pl<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lischkowo Historia Dw\u00f3r z XIX w. Liszkowo by\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 dziedziczn\u0105 Jakuba Niemojewskiego (brat Jana z Niemojewa). W 1565 r. zawarta zosta\u0142a tu unia kalwin\u00f3w kujawskich z bra\u0107mi czeskimi. Klucz maj\u0105tk\u00f3w w Liszkowie w 2 po\u0142. XIX w. posiada\u0142 powierzchni\u0119 4696 m\u00f3rg do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y folwarki: Wola, Budziaki, Wiesenvorwerk; Liszkowskie ol\u0119dry (niem. Bergbruch). W tym czasie …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4498,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,12],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4497","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia-regionu","8":"category-regionalia","9":"anons"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4497"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4504,"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4497\/revisions\/4504"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4498"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/gbp.rojewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}